Rak jelita grubego to w 90 procent przypadków choroba cywilizacyjna, liczba zachorowań w Polsce systematycznie rośnie - obecnie to około 19 tysięcy przypadków rocznie. Niestety w porównaniu z krajami Europy zachodniej nadal wysoka jest śmiertelność.
- GłównÄ… rolÄ™ w rozwoju choroby odgrywajÄ… czynniki Å›rodowiskowe, głównie brak ruchu i nieodpowiednia dieta oparta na czerwonym miÄ™sie i tÅ‚uszczach zwierzÄ™cych, tak można w skrócie powiedzieć. Obciążenie genetyczne to okoÅ‚o 10 procent przypadków, dotyczÄ… głównie tzw. polipowatoÅ›ci rodzinnej – mówi Marek Pietruszka, koordynator Centrum Kompetencji Leczenia Raka Jelita Grubego w szpitalu wojwódzkim.
By zwiększyć skuteczność leczenia raka jelita grubego i zmniejszyć statystyki śmiertelności, w kraju powstają tzw. Centra Kompetencji Leczenia Raka Jelita Grubego. Jest ich obecnie 35., jedno z nich od czerwca ubiegłego roku funkcjonuje w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w Elblągu, co było możliwe dzięki współpracy szpitala z Centrum Radioterapii i Usprawniania Nu-Med.
- RozpoczÄ™liÅ›my nasze funkcjonowanie, gdy obowiÄ…zywaÅ‚y jeszcze obostrzenia pandemiczne. ZoperowaliÅ›my okoÅ‚o 130 pacjentów, znacznie wiÄ™cej odbyÅ‚o siÄ™ konsyliów w sprawie kompleksowego leczenia raka jelita grubego – mówi Marek Pietruszka. - To nie tylko leczenie operacyjne, ale kompleksowe polegajÄ…ce również na radioterapii, uzupeÅ‚nionej chemioterapiÄ…, rehabilitacjÄ…. Jednym sÅ‚owem zajmujemy siÄ™ pacjentem kompleksowo – od rozpoznania nowotworu przez leczenie operacyjne, leczenie uzupeÅ‚niajÄ…ce i opiekÄ™ pooperacyjnÄ…. Leczymy bez limitów. Przyjmiemy tyle pacjentów, na ile pozwala nam logistyka – dodaje.
W proces leczenia onkologicznego zaangażowanych jest wiele osób. - Lekarzy, radioterapeutów, chemioterapeutów, pielÄ™gniarek, rehabilitantów, sekretarek medycznych, koordynatorów. Sam zespół operacyjny liczy dwóch lekarzy chirurgów o najwyższym wskaźniku operacji, dwóch chirurgów po specjalizacji z chirurgii onkologicznej i grupy rezydentów, którzy za 5-10 lat przejmÄ… rolÄ™ czoÅ‚owych chirurgów. Chcemy zachować ciÄ…gÅ‚ość pokoleniowÄ… – zapewnia Marek Pietruszka. - Mamy sporo do zrobienia. W Europie roÅ›nie zachorowalność na raka jelita grubego, w Polsce o wiele bardziej. Niestety, w kraju roÅ›nie też Å›miertelność, którÄ… w Europie zachodniej udaÅ‚o siÄ™ zmniejszyć.
Lekarze-specjaliÅ›ci zapewniajÄ…, że pacjenci z rozpoznaniem raka jelita grubego nie czekajÄ… dÅ‚ugo na leczenie. - Od momentu rozpoznania do momentu diagnostyki uzupeÅ‚niajÄ…cej mija okoÅ‚o trzech tygodni. Po wykonaniu badaÅ„ endoskopowych mamy obowiÄ…zek w ciÄ…gu dwóch tygodni rozpocząć leczenie – zarówno radio-, jak i chemioterapiÄ…, jak i operacyjne. Z reguÅ‚y w 99 procentach przypadków mieÅ›cimy siÄ™ w tych terminach – zapewnia koordynator Centrum.
Prof. Wojciech Zegarski, krajowy konsultant w dziedzinie chirurgii onkologicznej, przyznaje, że najważniejsza w leczeniu onkologicznym jest specjalizacja takich ośrodków jak elbląski, co pozwala poprawić wyniki leczenia.
- Wprowadzamy w kraju prehabilitacjÄ™. Holendrzy pokazali, że dziÄ™ki niej obniżyli Å›miertelność operacyjnÄ… w przypadku raka jelita grubego o 50 procent i pooperacyjnÄ… w ciÄ…gu 6 miesiÄ™cy o 50 procent. Prehabilitacja oznacza, że pacjentem opiekujÄ… siÄ™ chirurg, fizjoterapeuta, psycholog i dietetyk. Chory wykorzystuje czas do operacji – 4-5 tygodni – aby być jak najbardziej sprawny. Odbudowuje masÄ™ mięśniowÄ…, prowadzi dietÄ™, odbywa rozmowy z psychologiem. Ma trenować jak sportowiec przygotowany do walki z tÄ… chorobÄ… nowotworowÄ… i w okresie pooperacyjnym – mówi profesor Zegarski.
- U wielu chorych pierwszym etapem leczenia jest radio- i chemioterapia, co znacznie zwiÄ™ksza powodzenia operacji. Ogromna wiÄ™kszość przypadków wymaga wielodyscyplinarnego leczenia i centrum kompetencji zapewnia takie leczenie. OÅ›rodek elblÄ…ski jest w zasadzie samowystarczalny – mówi prof. Jacek Jassem, kierownik Katedry i Kliniki Onkologii i Radioterapii GdaÅ„skiego Uniwersytetu Medycznego.
Centrum Kompetencji Leczenia Raka Jelita Grubego zostało wyposażone również w nowoczesny sprzęt, którym są nowe aparaty przyspieszaczy linowych do radioterapii w Centrum Radioterpaii i Usprawniania Nu-Med.
- SprzÄ™t jest bardzo istotny w diagnostyce. Ale bardzo ważne jest to, by zwiÄ™kszać Å›wiadomość pacjentów. By dbali o siebie, badali siÄ™, reagowali na niepokojÄ…ce sygnaÅ‚y w organizmie. Wczesne wykrycie nowotworu sprawia, że pacjent szybko trafia do takiego oÅ›rodka jak nasz i rozpoczyna procedurÄ™ leczenia, która zwiÄ™ksza szansÄ™ wyleczenia – dodaje Anna TybiÅ„kowska, dyrektor Nu-Med w ElblÄ…gu.
